Figuren schilderen

Als vervolg op m’n eerdere artikel over voertuigen schilderen, nu een uitleg over het snel en eenvoudig schilderen van figuurtjes naar een standaard die makkelijk goed genoeg is om op een speeltafel neer te zetten.

De techniek die ik zal bespreken zijn in feite op elk soort figuurtje te gebruiken. Ik heb er eentje van een soldaat uit de Tweede Wereldoorlog genomen voor dit voorbeeld, maar de techniek werkt net zo goed met science-fiction- of fantasy-figuurtjes , en van bijna elke afmeting die voor spellen gebruikt wordt.

Model

Caesar Miniatures H055 WWII British ArmyHet figuurtje is, zoals gezegd, van een soldaat uit de Tweede Wereldoorlog — om precies te zijn, een 25 mm (schaal 1/72) Britse soldaat van Caesar Miniatures uit Taiwan, uit set nummer H055, WWII British Army. Veel te bouwen is er niet aan zulke historische figuurtjes: ze worden meestal in één stuk gegoten, met een klein voetje vast aan de rest van het model. Over het algemeen zitten ze in een gietraam waar ze uitgesneden moeten worden, net als de onderdelen van andere modellen, maar in het geval van Caesar Miniatures zit er in de doos een plastic zakje met losse figuurtjes, waar hooguit  één stukje overtollig plastic vanafgesneden moet worden.

Ongeschilderd figuurIk heb dit figuur vooral gekozen omdat hij zo keurig in het gelid staat, en daarom als erg geschikt overkomt als demonstratiemodel.

Het figuurtje heb ik dan op een plastic voetje van 20 mm diameter gelijmd (in dit geval van em4miniatures), omdat het voetje dat eraan vastzit niet groot genoeg was voor mijn doeleinden. Zulke figuurtjes zijn meestal gemaakt van zacht plastic dat erg moeilijk te lijmen is: modelbouwlijm pakt er gewoon niet op, maar als je geluk hebt zijn ze van een soort plastic dat je met normale secondelijm kunt lijmen. Werkt dat ook niet, dan is er speciale secondelijm voor zulke soorten plastic, maar die is niet zo heel makkelijk in gebruikt, dus lees en volg de gebruiksaanwijzing ervan! (Ben je niet zeker van welke lijm gaat werken op een model dat je hebt, probeer dan stukjes afvalplastic van je modellen aan elkaar te lijmen; pakt de lijm helemaal niet dan zie je dat gelijk, en laat anders de lijm goed drogen waarna je kunt proberen de onderdelen van elkaar los te trekken. Gaat dat zonder moeite dan heb je andere lijm nodig.)

Om grondwerk op het voetje na te bootsen heeft iedereen z’n eigen methodes. Die van mij is om acrylgel te gebruiken: dit is een dikvloeibaar goedje in een tube, en wordt voornamelijk verkocht aan/voor kunstenaars die het gebruiken om structuur aan verf te geven. Je kunt dit dan ook kopen in winkels met benodigdheden voor schilders en andere kunstenaars. Er zijn verschillende merken en soorten, waarvan ik er eentje gebruik met zandstructuur: door met een spateltje de gel op het voetje te smeren en dan een nacht te laten drogen, krijg je heel eenvoudig een zand- of grondeffect. Hierdoor hoef ik niet eerst een vulmiddel op het voetje te smeren om de grond volume te geven, en dan er nog eens zand op te lijmen voor de structuur.

Basiskleuren

Figuur in basiskleurenMijn manier voor het schilderen van deze figuurtjes is om eerst alles in de basiskleuren te schilderen: uniform, schoenen, gezicht en handen, riemen en tassen, wapens, enz. Ik zal dit niet stap voor stap behandelen, want ik ga er toch wel een beetje vanuit dat je al weet hoe je met een penseel verf op een model aanbrengt — in plaats daarvan dus de foto rechts, met het volledig geschilderde figuur.

De kleuren die je gebruikt zijn natuurlijk afhankelijk van wat je precies aan het schilderen bent: een Warhammer Fantasy high elf zal heel andere kleuren nodig hebben dan een Amerikaanse soldaat uit de Tweede Wereldoorlog, bijvoorbeeld. Daar komt bij dat je voor historische figuren een behoorlijk ruime keuze hebt omdat uniformen en andere kleding nooit bij iedereen perfect dezelfde kleur zal hebben — en voor niet-historische figuren kún je eigenlijk geen verkeerde kleuren nemen.

Voor wie het wil weten: voor dit figuurtje is eerst het uniform geschilderd met Tamiya XF-49 Khaki, een bruine kleur met een beetje groene tint, omdat dit een geschikte kleur is voor Engelse uniformen uit de Tweede Wereldoorlog. Daarna heb ik z’n gezicht en handen geschilderd met Games Workshop/Citadel Dwarf Flesh, een huidskleur die ik niet te licht en niet te donker vind om Europeanen mee te schilderen. De schoenen zijn gedaan met Games Workshop/Citadel Bestial Brown, want in het echt waren deze vaak van bruin leer, waarvoor dit best een goede kleur is. De riemen en tassen, en ook de kappen bovenaan de schoenen, zijn Vallejo 922 USA Uniform, een lichtgroene kleur die redelijk in de buurt komt van de kleur die deze riemen op kleurenfoto’s hebben. De helm is Tamiya XF-51 Khaki Drab, wat een donkere, vuilgroene kleur is die ook weer redelijk lijkt op de kleur van echte Britse helmen. Tenslotte heb ik van het geweer eerst de metalen delen geschilderd met Tamiya XF-10 Gun Metal en dan de houten stukken met Tamiya XF-64 Red Brown.

Schaduwen

Op zich ziet het figuur er al niet verkeerd uit: alles heeft een kleurtje, zodat het figuurtje niet meer zo overkomt als een plastic soldaatje. Alleen zou het er beter uitzien met wat kunstmatige schaduwen, want zoals alles nu geschilderd is, zal het figuur er nogal flets uitzien wanneer het bekeken wordt op plekken waar niet zoveel licht is, of waar nu juist wel veel licht is. Dit komt omdat het detail op het model dan weinig echte schaduwen zal laten vallen, en het figuur ziet er dan al snel uit als een speelgoedsoldaatje. Nu is het dat natuurlijk ook, maar het mag in dit opzicht best ideeën boven z’n stand hebben.

Een manier om dit te bereiken is om elk onderdeel met donkerdere en lichtere tinten van de basiskleur te schilderen zodat de indruk van lichtinval gegeven wordt; in schildersjargon heten dit schaduwen en hoge lichten. Dit is echter iets dat nogal veel tijd en moeite kost om goed te doen: je moet geschikte kleuren mengen en die heel nauwkeurig aanbrengen. Vooral als je veel figuurtjes te schilderen hebt — denk orks, Imperial Guard, enz. — zul je het waarschijnlijk gauw beu zijn, of er gewoon de tijd niet voor hebben om het goed te doen.

Het kan gelukkig makkelijker:Figuur met schaduwen het figuurtje rechts heeft welgeteld twee extra stappen gekregen waardoor hij er vele beter uitziet dan dat op de vorige foto.

De eerste stap was de belangrijkste. Ik heb het figuur helemaal geschilderd, met een redelijk groot penseel, met een transparante lak die bedoeld is voor hout binnenshuis (vloeren, meubels, e.d.). Bij verf- en doe-het-zelfwinkels zijn deze lakken te koop in allerlei tinten, dus waarschijnlijk is er eentje te vinden die donkerder zou moeten zijn dan de hoofdkleur van je figuurtjes; in mijn geval heb ik een mahoniebruine lak gebruikt. Let op dat je lak koopt die waterverdunbaar is (anders moet je je penselen met terpentine uitspoelen) en vooral ook dat je niet per ongeluk een dekkende lak koopt — je moet echt transparante lak hebben. Verder is de kleinste verpakking die je kunt vinden wel groot genoeg: meestal is dat een kwart liter, en daarvan kun je al HÉÉL veel figuren schilderen.

Wel een nadeel is dat deze lakken over het algemeen bruin of (licht)grijs zijn; andere kleuren zijn moeilijk of onmogelijk te vinden. Wil je bijvoorbeeld figuurtjes in blauw uniform, dan zul je iets anders moeten bedenken. Gelukkig is ook dat niet moeilijk: koop een busje kleurloze lak en een tube of flesje pigment in de kleur die je wilt hebben — dat laatste zou een goede verfzaak horen te verkopen. Open het blik en meng met een platte roerstok (die krijg je ook bij verfzaken) een deel van het pigment door de lak, tot je denkt dat er wel genoeg inzit. Probeer een beetje op een proefmodel, dan kun je zien of dat inderdaad ook zo is. Heeft het model na drogen niet genoeg kleur, dan meng je meer pigment erbij, en herhaal je dit tot het naar wens is.

O ja, de tweede stap was om een laag matte vernis over het model te spuiten. De lak is meestal glanzend of halfglanzend, en dat staat slecht op een figuurtje. Een laagje matte vernis lost dat probleem goed op.

Eindresultaat

Drie geschilderde figuurtjes

De foto hierboven is van alledrie de figuurtjes die op de eerdere foto’s staan (inderdaad, dat zijn verschillende) zodat het verschil tussen ongeschilderd, eenvoudig geschilderd, en geschilderd met schaduwen goed te zien is. Vergeleken met het figuurtje rechts ziet dat in het midden er speelgoedachtig uit: de schaduwen op het rechtse figuurtje zijn duidelijker, waardoor het meer diepte heeft, terwijl het amper meer moeite was om te schilderen.

Geef een reactie